Woorden van Jezus - Dat wat de mond ingaat verontreinigt de mens niet

18-01-2019

'En als Hij de schare tot Zich geroepen had, zeide Hij tot hen: Hoort en verstaat. Hetgeen ten monde ingaat, ontreinigt den mens niet; maar hetgeen ten monde uitgaat, dat ontreinigt den mens. Toen kwamen Zijn discipelen tot Hem, en zeiden tot Hem: Weet Gij wel, dat de Farizeen deze rede horende, geergerd zijn geweest? Maar Hij, antwoordende zeide: Alle plant, die Mijn hemelse Vader niet geplant heeft, zal uitgeroeid worden. Laat hen varen; zij zijn blinde leidslieden der blinden. Indien nu de blinde den blinde leidt, zo zullen zij beiden in den gracht vallen. En Petrus, antwoordende, zeide tot Hem: Verklaar ons deze gelijkenis. Maar Jezus zeide: Zijt ook gijlieden alsnog onwetende? Verstaat gij nog niet, dat al wat ten monde ingaat, in den buik komt, en in de heimelijkheid wordt uitgeworpen? Maar die dingen, die ten monde uitgaan, komen voort uit het hart, en dezelve ontreinigen den mens. Want uit het hart komen voort boze bedenkingen, doodslagen, overspelen, hoererijen, dieverijen, valse getuigenissen, lasteringen. Deze dingen zijn het, die den mens ontreinigen; maar het eten met ongewassen handen ontreinigt den mens niet, Matth. 15:10-20.'

Nadat de Heere Jezus de farizeeën en de Schriftgeleerden op scherpe wijze heeft duidelijk gemaakt dat hun hele godsdienst niets anders was dan vormendienst en het naleven van mensengeboden, keert Hij zich tot de mensen. 'Hoort en verstaat.' De Heere Jezus roept op om goed te luisteren en te begrijpen wat Hij onderwijst. Ik geloof dat deze twee woorden van groter belang zijn dan wij op het eerste gezicht zouden denken. Tot op de dag van vandaag zijn de volgende woorden van Jezus namelijk nog steeds een punt van discussie en woorden die verkeerd worden begrepen en geleerd.

Laten wij luisteren en proberen te begrijpen wat Jezus ons hier duidelijk maakt. De farizeeërs en de Schriftgeleerden vielen over het feit dat de discipelen hun handen niet op rituele wijze wasten zoals dat gewoon was naar de overlevering van de voorvaders. Jezus heeft hen een les geleerd zonder in te gaan op hun vraag om zodoende geen parels voor de zwijnen werpen. Wat een zegen dat wij uitverkoren zijn om Zijn woorden te ontvangen en te mogen overdenken. Luister wat Jezus zegt: 'Hetgeen ten monde ingaat, ontreinigt den mens niet; maar hetgeen ten monde uitgaat, dat ontreinigt den mens.'

De Heere Jezus richt de aandacht af van dat wat de mond ingaat, om de nadruk te leggen op dat wat eruit komt. Hij gaat van het uiterlijke naar het innerlijke. De focus kan gemakkelijk gelegd worden op uiterlijkheden. De wettische mens kan vele geboden bedenken en erop toezien dat anderen die ook naleven waardoor er een bepaald soort heiligheid lijkt te ontstaan. Maar nee, zegt Jezus, ga eens dieper en sta eens stil bij dat wat er uit de mond komt.

Als de discipelen tot Jezus komen en Hem zeggen dat de Farizeeën zich geërgerd hebben aan Zijn onderwijs, zegt Hij: 'Alle plant, die Mijn hemelse Vader niet geplant heeft, zal uitgeroeid worden. Laat hen varen; zij zijn blinde leidslieden der blinden. Indien nu de blinde den blinde leidt, zo zullen zij beiden in den gracht vallen.' Jezus zegt hier onomwonden dat, hoewel deze farizeeën voor vrome mannen doorgingen en zich bezighielden met Thora onderzoek en het onderwijzen van de mensen, ze toch niet door God de Vader geroepen waren. Ze hadden zichzelf opgebouwd met een vrome vorm maar worden door Jezus voorgesteld als blinde leidslieden. Pas op, laat je niet leiden door deze mensen want je zult samen in de gracht vallen. O hoe ernstig zijn toch deze woorden. Ik geloof dat er vandaag de dag meer blinde leidslieden zijn dan ooit tevoren. Leidslieden die nooit de volheid in Christus hebben gezien en genoten, nooit ondervonden hebben wat genade werkelijk is en toch mensen leiden op een manier die niets anders is dan misleiden en verleiden. Alle planten die niet door de Vader geplant zijn, zullen uitgeroeid worden. Alle leidslieden die niet Christus verhogen en zondaren dwingen om door het geloof in te gaan en leren rusten op genade alleen, zijn niet door de Vader gezonden maar zullen uitgeroeid worden.

Petrus zegt: 'Verklaar ons deze gelijkenis,' waarop Jezus antwoordt; 'Zijt ook gijlieden alsnog onwetende?' Petrus nu heb je al zoveel onderwijs genoten, begrijp je het nu nog niet? Laten we niet wijzen naar Petrus maar samen luisteren naar wat Jezus ons onderwijst. 'Verstaat gij nog niet, dat al wat ten monde ingaat, in den buik komt, en in de heimelijkheid wordt uitgeworpen?' Jezus maakt duidelijk dat wat de mond ingaat ons niet verontreinigd, dat wat als voedsel wordt gegeten wordt later weer uitgescheiden, maar... 'die dingen, die ten monde uitgaan, komen voort uit het hart, en dezelve ontreinigen den mens. Want uit het hart komen voort boze bedenkingen, doodslagen, overspelen, hoererijen, dieverijen, valse getuigenissen, lasteringen. Deze dingen zijn het, die den mens ontreinigen.'

Dan voegt Jezus er de zo belangrijke woorden aan toe: 'maar het eten met ongewassen handen ontreinigt den mens niet.'

Nee, niet het eten met ongewassen handen maken de mens een onreine, maar dat wat er uit het boze hart opborrelt en door de mond wordt uitgesproken of in praktijk wordt gebracht, dat verontreinigt de mens. Het achterwege laten van het ritueel wassen van de handen kan dan wel ingaan tegen menselijke tradities maar maakt een mens geen zondaar voor God. Maar die begeerte die er vanuit het hart opwelt en maakt dat ik iets wegneem dat mij niet toekomt, dat maakt mij een onreine zondaar voor God. De doodslag, het overspel, het hoereren, liegen en kwaadspreken over elkaar, zijn zaken die voortkomen vanuit het zondige hart dat zich niet onderwerpt aan God en niet door Zijn liefde gedreven wordt.

Hoewel dit zulke heldere en ernstige, niet mis te verstane woorden zijn, wordt juist deze geschiedenis misbruikt om de Bijbel dingen te laten leren die God niet leert. Zegt Jezus hier dat de discipelen in het vervolg gif kunnen eten omdat niets dat hun mond ingaat hen zal verontreinigen? Nee, de woorden van Jezus moeten gelezen worden in het geheel van de context waarbij de farizeeërs vallen over het eten met ongewassen handen. Zo begint de geschiedenis en zo eindigt Jezus Zijn onderwijs. Helaas grijpen velen dit vandaag aan om te zeggen dat Jezus hier leert dat alles gegeten kan worden zonder dat er verontreiniging plaatsvindt. De NBG en NBV vertaling zijn zelfs zo brutaal geweest om woorden aan de Bijbel toe te voegen en te zeggen: 'En zo verklaarde Hij alle spijzen rein, Mark. 7 vers 19.'

Iedere keer opnieuw ontdekken we dat mensen dingen toevoegen aan het Woord van God waarmee het heilige onderwijs van God wordt verdraaid tot menselijke leringen en geboden. Met hand en tand worden vervolgens deze inzichten verdedigd ten koste van alles, waarbij God wordt onteerd en de mensen uit elkaar gedreven.

De discipelen die Jezus in alles volgden, hebben heel goed begrepen dat Jezus hen niet leerde om nu de spijswetten (Lev. 11) overboord te gooien en in het vervolg niet meer alleen te eten dat wat goed voor hen was maar zich ook tegoed zouden doen aan dat wat Vader als onrein heeft omschreven. Jezus zowel God als ook een Man van Woord en daad heeft nooit iets onreins gegeten. Als Petrus een heel aantal jaren na het sterven en de opstanding van Jezus, het visioen krijgt van een laken vol met reine en onreine dieren en de stem hoort die zegt: 'Sta op, Petrus, slacht en eet', dan zegt hij: 'Geenszins, Heere! Want ik heb nooit gegeten iets dat gemeen of onrein was.' Handelingen 10 en 11 vertellen ons deze geschiedenis twee keer waarbij Petrus uitlegt dat God hem door dat visioen heeft laten zien dat hij geen mens gemeen of onrein mocht noemen als God ze gereinigd heeft. Ook hier willen mensen iets invoeren wat God niet leert. Petrus heeft niets onreins gegeten, dat was ook niet de les, het ging er om dat de tot geloof gekomen heidenen niet langer gezien mochten worden als iets onreins, omdat God hen reinigt die tot Hem komen.

Hoewel niet iedereen blij zal zijn met deze uitlegging van Jezus woorden, geloof ik dat het tijd wordt om de Schriften opnieuw te onderzoeken met een open visie. Wat hebben we te verliezen? Pas op, uit het hart komen voort... maar door genade mogen wij geloven gewassen en gereinigd te zijn om voortaan door het geloof, in de kracht van Christus opstanding te wandelen zoals Jezus gewandeld heeft. Als u dat nog niet kunt zeggen, zoek dan in de eerste plaats de reiniging door Jezus bloed en laat Zijn liefde uw hart vervullen. Amen.  

Wilco Vos Veenendaal 18-12-2018